Türkçe Hangi Tarihte Resmi Dil Oldu?

Türk Dilinin Tarihi

7. ve 8. Yüzyılda Orhun ve Göktürk Kitabeleri ile başlamıştır. 1072-1074 yıllarında Türk diline ait olarak bilinen en eski sözlük Divanü Lügati’t Türk yazılmıştır. 13 Mayıs 1227 yılında ise Karamanoğlu Mehmet Bey’ in fermanıyla ilk kez resmi dil olarak kabul edilmiştir.
Divanü Lügati’t Türk
Türkçe, Altay dil grubunun en geniş kolu olma özelliğini taşımaktadır. Günümüzde yaklaşık bilgi olarak neredeyse 220 milyon kişi Türk dillerinden birini konuşmaktadır. Türk dilinin bazı alt dil grupları ise şöyledir;

Türkiye Türkçesi, Uygur Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Özbek Türkçesi, Türkmen Türkçesi, Kazak Türkçesi, Tatar Türkçesi ve Kırgız Türkçesi’dir.

Karamanoğlu Mehmet Bey Kimdir?

Karamanoğullarının ikinci beyi olan Kerimüddin Karaman’ın oğludur. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte ölüm tarihi 1280’dir. Karamanoğlu Mehmet Bey yönetimde kaldığı süre boyunca askeri, idari ve daha başka birçok yönden bilgi sahibi bir devlet adamı olmuştur.

İlim ve genel kültür seviyeleri yüksek olan ilim erbabını etrafında toplar ve onlara büyük önem verirdi. 13. yüzyılda Anadolu’da hüküm süren Selçuklu Devleti, şiirlerinde ve edebi eserlerinde dil olarak Farsçayı, devlet işlerinde ise Arapçayı kullanırlardı. Bunun yanı sıra halk ise kendi dilleri olan Türkçeyi kullanmaktaydı.

Türkçe Resmi Dil Oluyor

Millet olarak birlik ve beraberlik içinde yaşamanın ilk şartının dil birliği olduğunu düşünen Karamanoğlu Mehmet Bey, bu amaca yönelik ilk adımlarını atmaya hazırlanıyordu.
Bu amaç doğrultusunda Toroslar üzerinde yaşamakta olan bütün Türk boylarını topladı ve bir ordu oluşturdu. Selçuklu ve Moğol kuvvetlerinin taarruza başladığı bir dönemde kurmuş olduğu bu ordu ile iki büyük devlet karşısında bir zafer kazandı. Zaferin neticesi olarak Konya fethedildi. Konya da yaşayan Selçuklu Türkleri de Karamanoğlu Mehmet Bey’e katılacaklarını bildirdiler.

Çok kısa bir süre içerisinde Konya ve çevresinde bulunan bazı iller Karamanoğulları’nın kontrolü altına girdi. Bundan sonra Karamanoğlu Mehmet Bey, Selçuklu Hükümdarı İzzettin Keykavus’un oğlu olan Gıyaseddin Siyavuş’u başa geçirdi, kendisi ise vezirlik görevine başladı. Vazifeye başladığı ilk dönemde Moğolların baskılarına başarı ile karşı koymuştur. Ve birçok mücadelede de galip durumda kalmışlardır. Fakat daha sonraki zamanlarda meydana gelen çarpışmalarda iki kardeşi ve kendisi düşmana yenilerek şehit düşmüşlerdir. Türkçenin resmi dil olarak ilan edildiği fermanı, yöneticiliği sırasında vermiştir.

Bu fermanda “Bugünden itibaren divanda, bargâhta ve dergâhta bunlarla birlikte mecliste ve meydanda sadece Türkçe dil olarak kullanılacaktır.” ifadelerini kullanarak sadece siyasi ve askeri alanda değil kültürel sahada da oldukça önemli bir başarıya imza atmıştır.

Mehmet Bey’in çabaları ile resmi hale getirilen Türkçe dili, bugün yaklaşık 12 milyon kilometrekarelik bir alanda ve 220 milyon kişi tarafından konuşulan yaygın bir dil haline gelmiştir. Günümüzde ise Türk Dil Bayramı her sene Mayısın 13’ünde kutlanmaktadır.



Öznur Özcan

Öznur Özcan

Tarih öğretmeni. 36 yaşında.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.