Kas Sistemi Nedir Yapısı, Görevleri ve Özellikleri Nelerdir?

Vücudumuza desteklik veren ve hareketi sağlayan kemikler, kaslar ve eklemlerle birlikte çalışır.
Kas Sistemi
Kaslarda hücreler arası madde bulunmaz kas hücrelerinin sitoplazmasına sarkoplazma, hücre zarına ise sarkolemma adı verilir. Sarkoplazmada kasılmayı sağlayan miyofibril denilen telcikler bulunur. Miyofibril aktin ve miyozin proteinlerinden oluşur.

  1. Düz kaslar (beyaz kaslar):

İsteğimiz dışında çalışan kaslardır. Otonom sinir sistemi ile uyarılır. Kasılma yavaş ve uzun sürelidir. Hücreleri mekik şeklindedir. Omurgalı iç organlarının yapısında düz kaslar bulunur.

  1. Kalp kası:

Çizgili kas yapısındadır. Otonom sinir sistemiyle uyarıldığından istem dışı çalışır. Lifler ağsı şekilde dallanmıştır. Her lifte çok sayıda çekirdek bulunur. Mikroskopta bantlı yapı gösterir. Çekirdekler hücrelerin ortasındadır.

  1. Çizgili kaslar (iskelet kasları) :

İsteğimizle çalışan kaslardır. Somatik sinirlerle denetlenir. Kasılma çok hızlı ancak kısa sürelidir. İskeletimizi oluşturan kaslar çizgili kastır. Çizgili kaslara iskelet kasları da denir. Göz, ağız, karın, üyeler gibi organlarda bulunurlar. Çizgili kas hücrelerinde miyofibriller açık ve koyu bantlar şeklindedir. Her lifte çok sayıda çekirdek bulunur. Çekirdek liflerin kenarındadır Bantlar aktin ve miyozin denilen ipliklerden oluşur. Aktin ince, miyozin kalın olan ipliktir.

Kaslar, beyin ve omurilikten gelen impulslarla uyarılarak kasılma durumuna geçerler. Kasların uyarılması için belirli şiddet düzeyinde uyartı olmalıdır. Kasların kasılmasını sağlayan minimum uyarı şiddetine eşik şiddeti denir. Kas hücresi eşik şiddetinden daha düşük değerdeki uyarılara tepki göstermezken, eşik şiddeti ve eşik şiddetinden daha yüksek değerdeki uyarılara da aynı şiddetle tepki gösterir. Bu olaya ya hep ya hiç yasası denir.

Uyarılan bir kasın kasılıp gevşemesi dört evrede gerçekleşir:

  1. Gizli (Latent) evre: Kasın uyarılması ile kasılmaya başlaması arasında geçen süredir (a – b arası).
  2. Kasılma evresi: Kasın kasılmaya başladığı anla kasılmayı tamamladığı an arasındaki süredir.
  3. Gevşeme evresi: Kasın gevşemeye başladığı anla gevşemeyi tamamladığı an arasındaki süredir.
  4. Dinlenme evresi: Kasın bir kasılma ve gevşemeyi tamamladıktan sonra, yeniden uyarılmasına kadar geçen evredir. Kasılma ve gevşeme evresinde mutlaka ATP harcanır.

Fizyolojik tetanoz: Kaslar sürekli olarak uyarılırsa. Gevşemeye fırsat bulamazlar ve kasti’ halde kalırlar. Birbirini izleyen kasılmalar kaynaşır. Bu duruma fizyolojik tetanoz denir.

Tonus: Bireyler baygın olmadığı sürece, iskelet kasları, dinlenme anında bile hafif kasılı durumda olurlar. Bu duruma kas tonusu denir.

Felç: Kaslara gelen sinirlerde bir zedelenme olduğunda kasların kasılmama durumuna felç denir.

Ölü Katılığı: Canlının ölmesi durumunda mevcut ATP kısa zamanda tükenir. ATP olmayınca, aktinomiyozin kompleksi birbirinden ayrılamaz. Kaslar kasılı durumda kalır. Buna ölü katılığı denir.

Kas Kasılmasının Kimyasal Olarak Açıklanması

  1. Eşik şiddetinde verilen uyartı sinir hücresi boyunca akson uçlarına iletilir.
  2. Akson uçlarındaki sinaptik keselerden nörotransmitter (asetilkolin hormonu) salgılanır.
  3. Asetilkolin hormonu kas hücrelerindeki endoplazmik retikulumun uyarılmaını sağlar. Buradan Ca++ iyonları salgılanır.
  4. Ca++ iyonu miyozin iplikleri arasına yayılır ve ATPaz enzimini aktifleştirir.
  5. ATPaz ATP —> ADP + Pi + Enerji reaksiyonuyla ATP’nin hidrolizini sağlar. ATP’nin hidrolizi ile açığa çıkan enerji ile aktin iplikleri miyozin iplikler arasına kayar.

Muhammed Korkmaz

26 yaşında, Üniversite Öğrencisi, Web Portal Yöneticisi

Benzer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.